श्लोक क्र. ६१ ते ७० (गायिका--परिज्ञा)
गौरवं प्राप्यते दानात्
न तु वित्तस्य सञ्चयात् ।
स्थितिरुच्चैः पयोदानां
पयोधीनामधः स्थितिः।।६१।।
न तु वित्तस्य सञ्चयात् ।
स्थितिरुच्चैः पयोदानां
पयोधीनामधः स्थितिः।।६१।।
दान केल्यानेच गौरव प्राप्त होतो; पैसा साठवून ठेवल्याने नाही. पहा– पाणी देणारे मेघ आकाशात उंच ठिकाणी असतात तर ते साठवून ठेवणारा समुद्र नेहमी खाली असतो.
Greatness is attained by charity and not by accumulating wealth. See– the clouds which give water are high up in the sky but the ocean which accumulates water is below on the ground.
साधूनां दर्शनं पुण्यं
तीर्थेभ्य: साधवो वरम्।
कालेन फलते तीर्थं
सद्य: साधुसमागम:।।६२।।
साधूंचे दर्शन श्रेष्ठ आहे. तीर्थांपेक्षा साधु श्रेष्ठ आहेत कारण तीर्थाटनाचे फळ काही काळाने मिळते परंतु साधूंच्या सत्संगाचे फळ लगेचच प्राप्त होते.
Meeting with the righteous people is meritorious. The good people are even better than the sacred places, as the sacred places confer merit after the passage of a certain time whereas living with the righteous fructifies instantly.
वित्तं बन्धु: वय: कर्म
विद्या भवति पञ्चमी।
एतानि मान्यस्थानानि
गरीयो यद्यदुत्तरम्।।६३।।
धनसम्पत्ती, नातलग, वय, कर्म आणि पाचवी विद्या या मान देण्याच्या गोष्टी आहेत. यामध्येही प्रत्येक नंतरची गोष्ट आधीच्या गोष्टीपेक्षा श्रेष्ठ असते. (केवळ धनापेक्षा ज्याला मोठे नातलग आहेत त्याला अधिक मान; त्याच्यापेक्षाही वयाने ज्येष्ठ असणाऱ्याला, त्याहीपेक्षा कर्माने मोठ्या झालेल्या आणि त्याच्यापेक्षा ज्ञानी माणसाला अधिक मान असतो)
Wealth, relatives, age, actions and knowledge are the five things to be respected. Of these, the thing which comes afterwards is more respectable than the preceding one. (The person who has many relatives is more respectable than the one who has mere wealth and so on)
प्रियवाक्यप्रदानेन
सर्वे तुष्यन्ति जन्तवः ।
तस्मात् तदेव वक्तव्यं
वचने किं दरिद्रता।।६४।।
गोड बोलण्याने सर्व जीवांना संतोष लाभतो. म्हणून तसेच बोलावे. बोलण्यात दारिद्र्य कशाला?
Talking sweetly to all beings gives happiness to them. Therefore one should always talk sweetly. Why show paucity in speech?
नमन्ति फलिनो वृक्षाः
नमन्ति गुणिनो जनाः ।
शुष्कवृक्षाश्च मूर्खाश्च
न नमन्ति कदाचन।।६५।।
फळभार धारण करणारे वृक्ष खाली झुकतात. गुणी लोकही नम्र असतात. वाळलेली झाडे आणि मूर्ख माणसे यांना मात्र कधी आदरानं खाली झुकणं माहीत नसतं.
The trees laden with fruit bow down, so do the virtuous people also. The dried out trees and the dim-witted never bow to others in respect.
अर्थनाशं मनस्तापं
गृहे दुश्चरितानि च ।
वञ्चनं चापमानं च
मतिमान्न प्रकाशयेत्।।६६।।
धनाचा नाश, झालेला मनस्ताप, घरातील चुकीची वर्तणूक, झालेली फसवणूक आणि अपमान या गोष्टी बुद्धिमान माणसाने कधीही लोकांत उघड करू नयेत.
The intelligent man should not divulge his loss of wealth, mental anguish, the bad behaviour in his own home and being deceived or disrespected by somebody.
उदये सविता रक्तः
रक्तश्चास्तमने तथा ।
सम्पत्तौ च विपत्तौ च
महतामेकरूपता ।।६७।।
सूर्य उगवताना तांबडा असतो आणि मावळतानाही. त्याप्रमाणेच महान लोक संपत्ती आणि विपत्तीत एकसारखेच राहतात.
The sun is red when it rises and it is red when it sets. The great persons are changeless in the times of prosperity and downfall also.
अमन्त्रमक्षरं नास्ति
नास्ति मूलमनौषधम् ।
अयोग्यः पुरुषो नास्ति
योजकस्तत्र दुर्लभः।।६८।।
ज्याचा मंत्र बनणार नाही असे कोणतेही अक्षर नाही; ज्याचा औषधी उपयोग नाही असे कोणतेही मूळ नाही; कोणीही मनुष्य अयोग्य असत नाही. परंतु या सर्वांची योग्य जागी योजना करणाराच अत्यंत दुर्मिळ असतो.
No letter is there which can not be used as a mantra. There is no root which doesn’t have medicinal properties. No person is absolutely incompetent. But there is always the scarcity of the one who appoints these in there proper field of work.
विसृज्य शूर्पवद्दोषान्
गुणान् गृह्णन्ति साधव:।
दोषग्राही गुणत्यागी
चालनीव हि दुर्जन:।।६९।।
सज्जन लोक सुपासारखं (सूप कोंडा बाजूला करून उत्तम धान्य स्वीकारते त्याप्रमाणे) दोष टाकून देऊन गुणांचा स्वीकार करतात पण दुर्जन मात्र खरोखर चाळणीप्रमाणे (चाळण जशी कोंडा घेते आणि चांगलं पीठ टाकून देते त्याप्रमाणे) गुण टाकून देऊन दोषांचाच स्वीकार करणारे असतात.
Good persons accept the good qualities and give up the bad ones just like the winnowing basket whereas the wicked persons, just like the sieve, accept the bad and give up the good things.
छायामन्यस्य कुर्वन्ति
तिष्ठन्ति स्वयमातपे।
फलान्यपि परार्थाय
वृक्षा: सत्पुरुषा इव।।७०।।
स्वत: उन्हात उभे राहून इतरांसाठी सावली देतात, त्यांची फळेही इतरांसाठीच असतात.असे हे वृक्ष सत्पुरुषांप्रमाणेच आहेत.
They themselves stand in the harsh sun and make cool shade for others.Their fruits are also for the enjoyment of others. So the trees are just like the righteous people.
-------------------------------------------------------
गायिका--कु परिज्ञा पुरी