गणपत्यथर्वशीर्षम्।

इयत्ता चौथीचे सर्व श्लोक प्रिंट करा

हे पान शेअर करण्यासाठी स्कॅन करा

श्लोक क्र. १०१ ते ११० (गायिका--परिज्ञा)

॥ विनियोगः ॥

अस्य श्रीगणपत्यथर्वशीर्षमहामन्त्रस्य, गणक ऋषिः, निचृद्गायत्री छन्दः, श्रीमहागणपतिर्देवता, 'गं' बीजम्, 'वः' शक्तिः, 'गं' कीलकम्, श्रीमहागणपतिप्रसादसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः।

या श्रीगणपती अथर्वशीर्ष महामंत्राचे ऋषी 'गणक' आहेत, छंद 'निचृद्गायत्री' आहे आणि देवता 'श्रीमहागणपती' आहे. 'गं' हे बीज, 'वः' ही शक्ती आणि 'गं' हेच कीलक आहे. श्रीमहागणपतीच्या प्रसन्नतेसाठी या जपाचा विनियोग केला जातो.

Of this great Ganesha Atharvashirsha mantra, Ganaka is the Seer, Nichrud-Gayatri is the Meter, and Sri Mahaganapati is the Deity. 'Gam' is the Seed, 'Vah' is the Power, and 'Gam' is the Pillar. It is recited to attain the grace of Lord Ganesha.

॥ अथर्वशीर्षम् ॥

ॐ नमस्ते गणपतये। त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि। त्वमेव केवलं कर्तासि। त्वमेव केवलं धर्तासि। त्वमेव केवलं हर्तासि। त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि। त्वं साक्षादात्मासि नित्यम्॥१॥

हे गणपती, तुला नमस्कार असो. तूच प्रत्यक्ष 'तत्त्व' आहेस. तूच केवळ सृष्टीचा निर्माता, रक्षक आणि संहारक आहेस. तूच साक्षात हे सर्व ब्रह्म आहेस. तू नित्य आणि साक्षात आत्मा आहेस.

Salutations to Lord Ganesha. You alone are the visible reality. You alone are the creator, protector, and destroyer. You are indeed the entire Brahman. You are the eternal Self.

ऋतं वच्मि। सत्यं वच्मि॥२॥

मी ऋत (मानसिक सत्य) बोलतो. मी सत्य (वाचेचे सत्य) बोलतो.

I speak the divine law. I speak the absolute truth.

अव त्वं माम्। अव वक्तारम्। अव श्रोतारम्। अव दातारम्। अव धातारम्। अवानूचानमव शिष्यम्। अव पश्चात्तात्। अव पुरस्तात्। अवोत्तरात्तात्। अव दक्षिणात्तात्। अव चोर्ध्वात्तात्। अवाधरात्तात्। सर्वतो मां पाहि पाहि समन्तात्॥३॥

माझे रक्षण कर. वक्ता, श्रोता, दाता, धरणारा, गुरु आणि शिष्य यांचे रक्षण कर. माझ्या मागे, पुढे, उत्तर, दक्षिण, वर आणि खाली अशा सर्व दिशांनी माझे रक्षण कर.

Protect me. Protect the speaker, the listener, the giver, the sustainer, the teacher, and the disciple. Protect me from behind, from the front, from the north, from the south, from above, and from below. Protect me from all sides.

त्वं वाङ्मयस्त्वं चिन्मयः। त्वमानन्दमयस्त्वं ब्रह्ममयः। त्वं सच्चिदानन्दाद्वितीयोऽसि। त्वं प्रत्यक्षं ब्रह्मासि। त्वं ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि॥४॥

तू शब्दरूप (वाङ्मय) आहेस, तू चैतन्यरूप आहेस. तू आनंदमय आणि ब्रह्ममय आहेस. तू अद्वितीय सच्चिदानंद आहेस. तू प्रत्यक्ष ब्रह्म असून ज्ञान आणि विज्ञानाचे स्वरूप आहेस.

You are the essence of speech and consciousness. You are full of bliss and Brahman. You are the unique Existence-Knowledge-Bliss. You are the manifest Brahman. You are the embodiment of knowledge and wisdom.

सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायते। सर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति। सर्वं जगदिदं त्वयि लयमेष्यति। सर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति। त्वं भूमिरापोऽनलोऽनिलो नभः। त्वं चत्वारि वाक्पदानि॥५॥

हे सर्व जग तुझ्यापासून निर्माण होते, तुझ्यामुळे टिकून राहते आणि तुझ्यातच विलीन होते. पृथ्वी, जल, अग्नी, वायू आणि आकाश ही पाच तत्त्वे तूच आहेस. परा, पश्यंती, मध्यमा आणि वैखरी या वाणीच्या चार पायऱ्या तूच आहेस.

This entire world is born from you, sustained by you, and dissolves into you. You are earth, water, fire, air, and space. You are the four levels of speech.

त्वं गुणत्रयातीतः। त्वं अवस्थात्रयातीतः। त्वं देहत्रयातीतः। त्वं कालत्रयातीतः। त्वं मूलाधारस्थितोऽसि नित्यम्। त्वं शक्तित्रयात्मकः। त्वां योगिनो ध्यायन्ति नित्यम्। त्वं ब्रह्मा त्वं विष्णुस्त्वं रुद्रस्त्वं इन्द्रस्त्वं अग्निस्त्वं वायुस्त्वं सूर्यस्त्वं चन्द्रमास्त्वं ब्रह्मभूर्भुवःस्वरोम्॥६॥

तू तिन्ही गुणांच्या (सत्व, रज, तम), तिन्ही अवस्थांच्या (जागृती, स्वप्न, सुषुप्ती) आणि तिन्ही देहांच्या पलीकडे आहेस. तू भूत, वर्तमान आणि भविष्य या तिन्ही काळांच्या अतीत आहेस. तू नित्य मूलाधार चक्रात निवास करतोस. इच्छा, ज्ञान आणि क्रिया या तिन्ही शक्ती तुझेच स्वरूप आहेत. योगी तुझे नित्य ध्यान करतात. तूच ब्रह्मा, विष्णू, शिव, इंद्र, अग्नी, वायू, सूर्य, चंद्र आणि 'भूर्भुवः स्वः' असे संपूर्ण ब्रह्मांड आहेस.

You transcend the three qualities, the three states of consciousness, the three bodies, and the three divisions of time. You reside eternally in the Muladhara chakra. You embody the three powers (Will, Knowledge, Action). Yogis meditate upon you constantly. You are Brahma, Vishnu, Rudra, Indra, Fire, Air, Sun, Moon, and the entire cosmic sound Om.

गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादिं तदनन्तरम्। अनुस्वारः परतरः। अर्धेन्दुलसितम्। तारेण ऋद्धम्। एतत्तव मनुस्वरूपम्। गकारः पूर्वरूपम्। अकारो मध्यरूपम्। अनुस्वारश्चान्त्यरूपम्। बिन्दुरुत्तररूपम्। नादः सन्धानम्। संहिता सन्धिः। सैषा गणेशविद्या। गणक ऋषिः। निचृद्गायत्री छन्दः। गणपतिर्देवता। ॐ गं गणपतये नमः॥७॥

प्रथम 'ग्' या वर्णाचा उच्चार करून नंतर वर्णांतील पहिला वर्ण 'अ' जोडावा. त्यानंतर अनुस्वार आणि अर्धचंद्र लावावा. 'ॐ' काराने हे संयुक्त करावे. हेच तुझे (गं) मंत्रस्वरूप आहे. 'ग्' हे पूर्वरूप, 'अ' हे मध्यरूप, 'अनुस्वार' हे अंत्यरूप आणि 'बिंदू' हे उत्तररूप आहे. नाद हे संधान (जोडणारा दुवा) असून संहिता ही संधी आहे. हीच गणेशविद्या आहे.

First utter the letter 'Ga', then the first of the vowels 'A'. Add the nasal sound (Anusvara) and the crescent moon (Bindu). Embellished with 'Om', this is your mantra form. 'Ga' is the first part, 'A' is the middle, Anusvara is the end, and Bindu is the final part. This is the science of Ganesha.

एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि। तन्नो दन्ती प्रचोदयात्॥८॥

आम्ही त्या एकदंताला जाणतो, त्या वक्रतुंडाचे ध्यान करतो. तो दंती (हत्तीमुख गणपती) आमच्या बुद्धीला प्रेरणा देवो.

We know the single-tusked one; we meditate upon the one with the curved trunk. May that tusker inspire our intellect.

पाशङ्कुशधरं देवं दन्तं च वरदं करैः। बिभ्राणं पाशमङ्कुशं दन्तं च करैः वरदं हस्तैर्बिभ्राणम्।रक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम्। रक्तगन्धानुलिप्तं रक्तपुष्पैः सुपूजितम्। भक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम्। आविर्भूतं च सृष्ट्यादौ प्रकृतेः पुरुषात्परम्। एवं ध्यायति यो नित्यं स योगी योगिनां वरः॥९॥

ज्यांनी हातात पाश, अंकुश, दात आणि वरदमुद्रा धारण केली आहे; जे तांबड्या रंगाचे, लंबोदर, सुपासारखे कान असलेले आणि तांबडी वस्त्रे नेसलेले आहेत; ज्यांना रक्ताक्षता आणि तांबड्या फुलांनी पूजले जाते; जे भक्तांवर दया करणारे, जगाचे कारण आणि अविनाशी आहेत; जे सृष्टीच्या आरंभी प्रकृती आणि पुरुषाच्याही पलीकडे प्रकट झाले—अशा देवाचे जो नित्य ध्यान करतो, तो योगी योग्यांमध्ये श्रेष्ठ ठरतो.

The God who holds a noose, a goad, and a tusk, and shows the boon-granting mudra; who is red-complexioned, large-bellied, with winnow-like ears, and clad in red; who is worshipped with red flowers; who is compassionate to devotees and the eternal cause of the world—one who meditates on Him daily is the greatest among yogis.

नमो व्रातपतये। नमो गणपतये। नमः प्रमथपतये। नमस्तेऽस्तु लम्बोदरायैकदन्ताय विघ्ननाशिने शिवसुताय श्रीवरदमूर्तये नमः॥१०॥

व्रातपतीला नमस्कार, गणपतीला नमस्कार, प्रमथपतीला नमस्कार. लंबोदर, एकदंत, विघ्नविनाशक, शिवपुत्र आणि वरदमुर्तीला माझा वारंवार नमस्कार असो.

Salutations to the leader of heavenly hosts, to the Lord of Ganas. Salutations to the son of Shiva, the destroyer of obstacles, the single-tusked and big-bellied Lord who grants boons.

॥ फलश्रुतिः ॥

एतदथर्वशीर्षं योऽधीते। स ब्रह्मभूयाय कल्पते। स सर्वतः सुखमेधते। स सर्वविघ्नैर्न बाध्यते। स पञ्चमहापापात् प्रमुच्यते॥११॥

जे या अथर्वशीर्षाचे अध्ययन करतात, ते ब्रह्मरूप होतात. त्यांना सर्व प्रकारचे सुख मिळते. त्यांना कोणतीही विघ्ने बाधत नाहीत आणि ते पाच महापापांतून मुक्त होतात.

One who studies this Atharvashirsha becomes fit for Brahman. He attains all happiness. He is not troubled by obstacles and is freed from the five great sins.

सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति। प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति। सायंप्रातः प्रयुञ्जानो अपापो भवति। सर्वत्राधीयानोऽपविघ्नो भवति। धर्मार्थकाममोक्षं च विन्दति॥१२॥

संध्याकाळी पठण केल्यास दिवसाची पापे नष्ट होतात. सकाळी पठण केल्यास रात्रीची पापे नष्ट होतात. दोन्ही वेळ पठण करणारा पापमुक्त होतो. सर्वत्र याचे पठण करणारा विघ्नमुक्त होतो आणि धर्म, अर्थ, काम, मोक्ष हे चारी पुरुषार्थ मिळवतो.

Reciting it in the evening destroys sins committed during the day. Reciting it in the morning destroys sins committed during the night. Reciting it both times makes one sinless. He attains the four goals: Dharma, Wealth, Pleasure, and Liberation.

इदमथर्वशीर्षमशिष्याय न देयम्। यो यदि मोहाद्दास्यति स पापीयान् भवति। सहस्रावर्तनात् यं यं काममधीते तं तमनेन साधयेत्॥१३॥

हे अथर्वशीर्ष अपात्र शिष्याला देऊ नये. जो मोहापोटी देईल तो पापभागी होईल. याच्या हजार आवर्तनांनी मनुष्य आपल्या सर्व इच्छा पूर्ण करू शकतो.

This Atharvashirsha should not be given to an unworthy disciple. He who does so out of delusion becomes a sinner. Through a thousand recitations, one can accomplish whatever desires one seeks.

अनेन गणपतिमभिषिञ्चति स वाग्मी भवति। चतुर्थ्यामनश्नन् जपति स विद्यावान् भवति। इत्यथर्वणवाक्यम्। ब्रह्माद्यावरणं विद्यात् न बिभेति कदाचनेति॥१४॥

याने जो गणपतीला अभिषेक करतो तो उत्तम वक्ता होतो. संकष्टी चतुर्थीला उपवास करून जो जप करतो तो विद्यावान होतो. हे अथर्वण ऋषींचे वाक्य आहे. ज्याला हे ज्ञान झाले आहे, तो कधीही घाबरत नाही.

He who bathes Ganesha with this becomes an orator. He who chants it on Chaturthi while fasting becomes learned. This is the word of Atharvana. One who knows this is never afraid.

ॐ सह नाववतु। सह नौ भुनक्तु। सह वीर्यं करवावहै। तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥ १५।।

ईश्वर आम्हा दोघांचे (गुरु-शिष्य) रक्षण करो. आम्हा दोघांचे पोषण करो. आम्ही मिळून सामर्थ्यवान कार्य करावे. आमचे अध्ययन तेजस्वी असो आणि आमच्यात कधीही द्वेष निर्माण न होवो.

May the Lord protect us both. May He nourish us both. May we work together with great energy. May our study be brilliant and may we never hate each other.

इति श्रीगणपत्यथर्वशीर्षं सम्पूर्णम्।