|
इयत्ता चौथीचे सर्व श्लोक प्रिंट करा |
हे पान शेअर करण्यासाठी स्कॅन करा |
श्लोक क्र. १०१ ते ११० (गायिका--परिज्ञा)
उत्थानम्--
ब्राह्मे मुहूर्ते बुध्येत
धर्मार्थौ चानुचिन्तयेत्।
कायक्लेशांश्च तन्मूलान्
ब्रह्मतत्त्वार्थमेव च।।१६१।।
ब्राह्म मुहूर्तावर झोपेतून उठावे. धर्म आणि अर्थ यांचे चिंतन करावे. तसेच आपले रोगादि शारीरिक कष्ट आणि त्यांच्या संभाव्य मूळ कारणांचा विचार करावा आणि ब्रह्मतत्त्वरूप पदार्थाचेही चिंतन करावे.
One should always rise before the dawn and think deeply about his duties, monetary position, the status of physical illnesses, and its root causes as also about Brahman, the principle underlying all existence.
करदर्शनम्--
कराग्रे वसते लक्ष्मीः
करमध्ये सरस्वती ।
करमूले स्थितो ब्रह्मा
प्रभाते करदर्शनम् ।।१६२।।
हाताच्या टोकावर लक्ष्मी मध्यभागी सरस्वती आणि मुळाशी ब्रह्मदेव वास करतो म्हणून प्रभातकाली हाताचे दर्शन घ्यावे.
Laxmi resides at the tip of the hand, Saraswati in the middle of it and Brahmadev at its root. Therefore one should have a darshan of the hand at the beginning of the day.
पृथ्वीवन्दनम्
समुद्रवसने देवि
पर्वतावलिभूषिते ।
विष्णुपत्नि नमस्तुभ्यं
पादस्पर्शं क्षमस्व मे ।।१६३।।
समुद्र हेच जिचे वस्त्र आहे,जी पर्वतांच्या रांगांनी सुशोभित आहे अशा हे विष्णुपत्नी पृथ्वी, तुला नमस्कार असो. माझ्या पायांनी मी तुला स्पर्श करत आहे याबद्दल मला क्षमा कर.
Oh Vishnu’s spouse mother earth, you who has oceans as her apparel, and who is adorned with the ranges of mountains, please forgive me as I’m touching you with my feet.
स्नानश्लोकः--
गङ्गे च यमुने चैव
गोदावरि सरस्वति ।
नर्मदे सिन्धु कावेरि
जलेऽस्मिन् सन्निधिं कुरु ।।१६४।।
हे गंगे, यमुने, गोदावरी, सरस्वती, नर्मदे, सिंधू, कावेरी तुम्ही सर्वजणी या (स्नानाच्या) पाण्यामध्ये येऊन रहा.
Oh Ganga, Yamuna, Saraswati, Narmada, Sinfhu, Kaveri, you all please come to stay in this (bath-)water.
व्यायामस्य महत्त्वम्--
व्यायामात् लभते स्वास्थ्यं
दीर्घायुष्यं बलं सुखम्।
आरोग्यं परमं भाग्यं
स्वास्थ्यं सर्वार्थसाधनम् ।।१६५।।
व्यायामामुळे स्वास्थ्य, दीर्घायुष्य,बल आणि सुख लाभते. आरोग्य म्हणजेच स्वास्थ्य हे परमभाग्यच असून जगातील सर्व गोष्टी प्राप्त करण्याचे ते साधन आहे.
Exercise gives us health, logevity, strength and happiness. Health is the most excellent fortune and it is instrumental to everything man wants to attain on the world.
सूर्यनमस्कारमन्त्र:--
आदित्यस्य नमस्कारान्
ये कुर्वन्ति दिने दिने।
आयु: प्रज्ञा बलं वीर्यं
तेजस्तेषां च जायते।। १६६।।
जे दररोज सूर्यनमस्कार करतात त्यांना आयुष्य, विद्या, बल, पराक्रम आणि तेजस्विता यांचा लाभ होतो.
Those who perform sun-lalutations daily obtain longevity, intelligence, strength, valour and brilliance.
अन्नपूजनम्--
पूजयेदशनं नित्यम्
अद्याच्चैतदकुत्सयन् ।
दृष्ट्वा हृष्येत्प्रसीदेच्च
प्रतिनन्देच्च सर्वशः।। १६७।।
अन्नाचे नेहमी पूजन करावे. त्याच्यातील दोष न काढता ते भक्षण करावे. अन्न समोर आल्यावर सर्वदा आनंद आणि प्रसन्नतेचा भाव धारण करावा.
One must respect food. It should be eaten without finding faults with it. When it comes in front, one should greet it with joyful and happy demeanor.
पूजितं ह्यशनं नित्यं
बलमूर्जं च यच्छति ।
अपूजितं तु तद्भुक्तम्
उभयं नाशयेदिदम्।। १६८।।
ज्याची पूजा केलेली आहे असे अन्न, बल आणि ऊर्जा प्रदान करते. परंतु पूजा न करता खाल्ल्यास ते या दोन्हींचाही नाश करते.
When worshipped, the food always gives strength and energy.But if it is not worshipped, then it destroys both of these.
भोजनमन्त्र:--
ब्रह्मार्पणं ब्रह्महवि:
ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम्।
ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं
ब्रह्मकर्मसमाधिना ।। १६९।।
हे अन्न म्हणजे ब्रह्मरूप अग्नीमध्ये ब्रह्मरूप पळीने ब्रह्मरूप यजमानाकडून अर्पण केला जाणारा ब्रह्मरूप हवि आहे. अशा प्रकारे सर्व अन्नग्रहणरूप कर्म ब्रह्मरूपच आहे अशा भावनेत जो एकाग्र झाला, तो ब्रह्मरूप गन्तव्यस्थानीच पोहोचतो.
This food is a libation in the form of Brahman offered in the sacrificial fire which is also Brahman with the Brahman-ladle by the Brahman-sacrificer.Thus one whose attention is concentrated on the thought that all this act of ingestion of food is Brahman, verily reaches Brahman alone.
अहं वैश्वानरो भूत्वा
प्राणिनां देहमाश्रितः ।
प्राणापानसमायुक्तः
पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ।। १७०।।
(भगवान म्हणतात) मी वैश्वानर अग्नी (जाठराग्नी) बनून प्राण्यांच्या शरीरांच्या आश्रयाने राहतो आणि प्राण आणि अपान वायूंच्या साह्याने भक्ष्य भोज्य चोष्य /लेह्य आणि पेय अशा चार प्रकारच्या अन्नाचे पचन करतो.
(The Lord says) I, taking the form of Vaishvanara (the stomach fire) reside in the bodies of beings and there with help of Prana and Apana (two of the five vital airs) digest the four types of food viz chewable, eatable, lickable and drinkable.